UPDATE và DELETE — Cập nhật và xóa hàng

UPDATE — viết lại các hàng hiện có

INSERT là để "thêm hàng mới." UPDATE là thao tác để viết lại các giá trị của hàng đã tồn tại. Thay đổi trạng thái thành viên, sửa giá sản phẩm, cập nhật số lần mua — UPDATE là phần của hoạt động hằng ngày trong bất kỳ ứng dụng chính thức nào.

Dạng cơ bản là UPDATE table_name SET col = val WHERE condition;. SET nói "cột nào nhận giá trị nào," và WHERE nói "hàng nào bị ảnh hưởng."

-- Viết lại status của customer nơi id = 1 thành 'active'
UPDATE customer SET status = 'active' WHERE id = 1;

-- Kiểm tra kết quả
SELECT * FROM customer;

Quên WHERE cập nhật mọi hàng

Bỏ WHERE khỏi UPDATE customer SET status = 'active' WHERE id = 1; (trở thành UPDATE customer SET status = 'active';) và mọi hàng của customer có status của nó được viết lại thành 'active'. Không có lỗi, đó chính là điều khiến đây là cách dễ làm hỏng dữ liệu production một cách âm thầm.

Hãy hình dung chuyển một khách hàng (Alice) từ pending sang active. (Chạy đúng thì phần giải thích sẽ hiện ra.)

① Đầu tiên chạy SELECT name, status FROM customer WHERE id = 1; và xác nhận status của Alice là 'pending' (chưa active).

② Cập nhật cột status thành 'active' cho hàng trong customer nơi `id = 1` (Alice).

③ Cuối cùng, chạy SELECT * FROM customer; và xác nhận chỉ status của Alice đã đổi thành 'active', trong khi Bob và Carol không đổi.

(WHERE ở đây dùng cùng cú pháp lọc bạn đã thấy trong bài SELECT.)

Cập nhật nhiều cột cùng lúc

Bằng cách liệt kê các cặp `col = val` ngăn cách bằng dấu phẩy trong mệnh đề SET, bạn có thể cập nhật nhiều cột cùng lúc: SET col1 = val1, col2 = val2, ....

Vế phải cũng có thể là một biểu thức bao gồm chính cột đó. SET price = price + 100 nghĩa là "viết lại price của hàng đích thành price hiện tại cộng 100."

-- Cập nhật nhiều cột thành giá trị tuyệt đối cùng lúc
UPDATE inventory SET price = 200, stock = 100 WHERE id = 2;

-- Cập nhật bằng biểu thức (tham chiếu giá trị hiện có)
UPDATE inventory SET price = price + 100, stock = stock - 10 WHERE id = 2;

Hãy hình dung một màn hình kho nơi bạn muốn sửa giá và số lượng tồn của tẩy.

① Cho hàng trong inventory nơi `id = 2` (Tẩy), cập nhật price thành 200 và stock thành 100 cùng lúc.

② Cuối cùng, chạy SELECT * FROM inventory; và xác nhận chỉ id=2 được cập nhật với giá trị mới, trong khi id=1 (Bút chì) và id=3 (Vở) không đổi.

Hãy hình dung: "tăng giá bút chì (id=1) lên 100 và giảm tồn kho 10." Đặt một biểu thức tham chiếu chính cột ở vế phải của SET cho phép bạn thực hiện thay đổi tương đối với giá trị hiện tại.

① Cho hàng trong inventory nơi `id = 1` (Bút chì), cập nhật cả hai cột cùng lúc với `price = price + 100` và `stock = stock - 10`.

② Cuối cùng, chạy SELECT * FROM inventory WHERE id = 1; và xác nhận price của bút chì là 180 và stock là 190.

DELETE — xóa hàng

DELETE là thao tác để xóa hàng khỏi bảng. Dạng cơ bản là DELETE FROM table_name WHERE condition;, với WHERE thu hẹp xuống các hàng đích. Khác với SELECT, không có danh sách cột (SELECT col1, col2) — DELETE xóa toàn bộ hàng.

Định nghĩa bảng (cấu trúc cột) vẫn còn, nên bạn có thể INSERT vào cùng bảng sau khi xóa. Để xóa chính bảng, dùng DROP TABLE / TRUNCATE (đề cập trong bài tiếp theo).

-- Xóa tất cả các đăng ký đã hết hạn (status = 'expired')
DELETE FROM subscription WHERE status = 'expired';

-- Kiểm tra kết quả (chỉ các hàng còn sống)
SELECT * FROM subscription;

Hãy hình dung dọn dẹp các đăng ký đã hết hạn hàng loạt.

① Từ subscription, xóa mọi hàng có `status` là `'expired'`.

② Cuối cùng, chạy SELECT * FROM subscription; và xác nhận các sống sót duy nhất là 2 hàng có status = 'active' (Bob / Dave).

(Mọi hàng khớp điều kiện WHERE đều là đích — không cần chỉ định id, nhiều hàng khớp biến mất cùng lúc.)

Coi chừng quên WHERE — bẫy cập nhật/xóa mọi hàng

Quên WHERE là tai nạn phổ biến nhất với UPDATE và DELETE. Không có WHERE, cú pháp vẫn hợp lệ — và đích mở rộng đến mọi hàng trong bảng. UPDATE table SET col = val; viết lại mọi hàng thành cùng giá trị; DELETE FROM table; làm trống bảng.

Ngay cả khi bạn nhận ra ngay, bạn không thể hoàn tác sau khi thay đổi đã commit. Quy tắc vận hành cơ bản trong production là luôn chạy cùng WHERE như một `SELECT` trước để xác nhận trực quan các hàng đích trước khi viết lại.

Trong production, xác nhận hàng đích bằng SELECT trước

Đối với UPDATE / DELETE trên cơ sở dữ liệu production, chạy cùng WHERE như một SELECT trước và xác nhận trực quan các hàng đích đúng như mong đợi trước khi chuyển sang viết lại. Quy trình hai bước:

1. Chạy SELECT * FROM table_name WHERE condition; để xác nhận hàng đích (số hàng và giá trị có khớp những gì bạn mong đợi không?)

2. Nếu mọi thứ đúng, chuyển cùng WHERE sang UPDATE table_name SET col = val WHERE condition; hoặc DELETE FROM table_name WHERE condition; và thực thi

Vì mệnh đề WHERE được dùng lại qua sao chép-dán, điều này cũng giảm loại tai nạn nơi WHERE bị bỏ vô tình trong khi viết lại.

Hãy hình dung: "xóa cache và xây dựng lại từ đầu." Bảng cache_entry bắt đầu bài viết với 3 hàng cache trong đó.

① Không viết WHERE, chạy một DELETE xóa mọi hàng của cache_entry.

② Cuối cùng, chạy SELECT * FROM cache_entry; và xác nhận kết quả là 0 hàng (bảng trống).

(DELETE không có WHERE là công thức cho tai nạn trong production — ở đây nó được cố ý đặt làm bài tập cuối để bạn cảm nhận hành vi của nó.)